Eén momentje voor een bewuste keuze…

Leuk dat je een bezoekt brengt aan Clubprofiel! Wij maken gebruik van cookies om jouw bezoek aan Clubprofiel zo gebruiksvriendelijk en persoonlijk mogelijk te maken. Met behulp van deze cookies zijn wij onder andere in staat om de site te kunnen analyseren, het gebruiksgemak te verbeteren en jou de meest relevante informatie te kunnen tonen. Omdat grip op je online privacy belangrijk is, verzoeken wij je om kort de tijd te nemen voor een bewuste keuze.

Ga voor meer informatie naar onze cookieverklaring en privacyverklaring

Leer-kracht in beweging

Steeds weer worden maatschappelijke kwesties bij het onderwijs over de schutting gegooid. De werkdruk stapelt zich op en dan komt er ook nog eens dat bewegend leren bij! Donkere wolken vormen zich boven het leraarschap, weg structuur, (nog meer) onrust, hoe gaan mijn ADHDérs hiermee om, wat als de klas ontploft, krijg ik ze er wel weer bij na een energizer, heeft het uberhaubt wel zin, wat levert het mij en de leerlingen op? Zo maar wat gedachtes die door het hoofd van de gemiddelde juf/meester kunnen schieten

En terecht! Want iedere verandering vinden we van nature spannend en eng. Zo ook het bewegend leren, dat steeds meer in opkomst is in het Nederlandse onderwijs. Steeds meer scholen in Nederland experimenteren met nieuwe beweeg methodes en dragen op deze manier bij aan het halen van de beweegrichtlijn van kinderen.

En dat dit nodig is blijkt uit vele onderzoeken, de kinderen bewegen te weinig! Ook op mijn school, ik ben inmiddels 19 jaar vakleerkracht in het primair onderwijs, zie ik steeds vaker kinderen die nog weinig tot geen kennis hebben gemaakt met bewegen of beweeguitdagingen. Simpelweg omdat ze zelden een speeltuin of klimplek hebben aangedaan.

De beweegrichtlijn voor kinderen is gesteld op 1 uur per dag matig – matig/intensief bewegen. Een richtlijn die voor veel kinderen lastig te halen is buiten schooltijd. Een veelgehoorde reden is dat kinderen na schooltijd achter het beeldscherm verdwijnen met TV kijken of gamen. Maar ook de gezinssituatie kan hiertoe bijdragen, omdat kinderen de zorg over broertjes of zusjes hebben en dus niet lekker kunnen buitenspelen. Het zou dus fantastisch zijn als wij binnen het onderwijs alle kinderen al op weg helpen door bewegen te integreren binnen de reguliere lessen.

Cognitief verbeteren?

Is er dan al bewezen dat de kinderen daadwerkelijk cognitief verbeteren door methodieken van bewegend leren? Hier zijn vele onderzoeken naar gedaan (o.a. onderzoekster Amika Singh projectleider van SMART MOVES, heeft een systematische review gedaan op 58 studies), waarbij (nog) niet bewezen is dat meer bewegen verbetering geeft op de cognitieve functies.Wel zagen onderzoekers positieve uitschieters bij rekenen en wiskunde als het gaat om langdurig aangeboden beweegprogramma’s en kan acute fysieke activieit – een eenmalige beweegsessie – effectief zijn voor het verbeteren van de aandacht.

Waarom zouden we het dan doen? Een logische vraag, maar de baten zijn toch echt hoger dan de lasten. De effecten van de verschillende onderzoeken zijn wellicht minimaal op het cognitieve vlak, maar er zijn wel degelijk redenen te bedenken om juist meer te bewegen.

Zo zorg je door te bewegen dat we fittere leerlingen krijgen, die (bewust) gezonder zijn. Daarnaast creëer je meer rust en concentratie in de klas. Door een korte beweegactiviteit te doen of bewegend te leren vergroot de concentratieboog en houden kinderen het leren beter vol. Een mooie conclusie uit deze onderzoeken is ook dat er misschien geen groot positief effect wetenschappelijk te bewijzen is, maar het onderzoek liet wel zien dat extra bewegen ook geen negatief effect heeft. Dat wil zeggen dat de kinderen meer hadden bewogen tijdens schooltijd, terwijl de schoolprestaties er niet slechter op werden. Kortom de schooldag werd leuker, dynamischer en afwisselender, terwijl de prestaties nagenoeg gelijk bleven. Dat is al winst op zich.

Meer bewegen naast gym

We horen steeds vaker dat zitten het nieuwe roken is. Maar vanuit school leren we de kinderen al aan om minimaal 4-5 uur per dag op een stoel te zitten. Vanuit de KVLO stimuleren wij dan ook de dynamische schooldag. Een schooldag waar bewegen tijdens de schooldag meer is dan 15 minuten uitrazen buiten op het schoolplein.

Juist op het schoolplein zijn zoveel mogelijkheden om kinderen meer te laten bewegen. Niet alleen het automatiseren van eerder geleerde kennis kun je hier prima uitvoeren met behulp van bewegend leren, maar ook tijdens het reguliere buitenspelen kan je als leerkracht de kinderen uitdagen om gerichter te bewegen. En wat is er mooier dan (beweeg)kennis te verkrijgen en die vervolgens zelf toe te passen? Want hoe groot is de omtrek van een klimrek, voetbalveld of zandbak? Het is toch veel leuker om dat in real life toe te passen?

En dan het pauzemoment, voor jou of voor de leerling?

Teach what you preach, wordt vaak gezegd. Hoe vaak sta jij als leerkracht even met een bakje koffie uit te rusten tijdens de pauze? Er zijn  genoeg kinderen die in een uitdagende beweegomgeving acitiviteiten al behoorlijk zelf kunnen regelen, maar niet iedereen is zover en dan is er hulp nodig. Op een uitdagend ingericht schoolplein kunnen we kinderen stimuleren door voorbeelden van beweegactiviteiten samen te spelen of ze daartoe op weg te helpen. In het beweegboekje van ‘’Ik eet het beter’’, staan mooie voorbeelden van sport- en beweegactiviteiten die tijdens de pauzemomenten gedaan kunnen worden. Dat geeft al mogelijkheden om het buitenspelen meer vorm te geven. Wellicht weet jij zelf ook nog leuke vormen die de kinderen kunnen inspireren. De vakleerkracht bij jullie op school kan je hier zeker bij helpen.

Samen spelen geeft inspiratie en een gevoel van gezamenlijkheid binnen de groep. Onderliggend doel hierbij is dat kinderen zelf leren spelen, zowel binnen als buiten schooltijd. Zodoende krijgen de kinderen de tools om zelfstandig ook na schooltijd met de opgedane spelletjes aan de gang te gaan. Zo gaan zij onbewust al spelend een gezonde toekomst tegemoet.

Gym is het belangrijkst om goed te leren bewegen maar daarnaast is er noodzaak en zijn er kansen genoeg dus om de schooldag dynamischer te maken; een dag waarin bewegen niet meer uitzondering is maar regel. De kansen liggen er, het is nu aan jullie. Ter inspiratie zie je onderstaand enkele sites.

Bronnen en interessante websites

Alles over sport.nl: Database met veel artikelen betreffende bewegend leren en sport.
Kenniscentrumsport.nl: Database waar onderzoeken terug te vinden zijn betreffende bewegen.  
Smartmoves; Vooraanstaand onderzoek op het gebied van bewegend leren.
Beweegwijs.nl: Buitenspeelmethode die structuur brengt in het buitenspelen.
JOGG: Jongeren op gezond gewicht
Bewegendleren.net